غذا در طب سنتی

غذا در طب سنتی ایران از چند جنبه قابل بررسی هستند که شامل موارد ذیل است:

1- سرعت هضم

2- ایجاد خون و خلط صالح

3- مقدار ایجاد خلط و قوا

الف) غذاهای لطیف و کثیف:

منظور از غذای لطیف غذایی است که به سرعت در بدن هضم می گردد و جزو اندام های مختلف می شود. اگر غذای استفاده شده لطیف باشد، مواد زائد کمتری ایجاد می شود.

چند گروه به غذای لطیف بیشتری نیاز دارند: اطفال و پیران یا کسانی که در حال بهبودی از بیماری هستند و افرادی که کار فکری زیادی دارند، تخم مرغ عسلی یا نیم برشت از نمونه غذاهای لطیف است. به عکس غذای لطیف، غذای کثیف یا غلیظ و دیر هضم است (منظور از کثیف تراکم زیاد و فشردگی مواد است نه آلودگی و غیر بهداشتی بودن آن) هضم این موارد نیز زواید و فضولات زیادی برجای می گذارد و بنابراین استفاده از آن ها برای عموم مناسب نیست؛ مگر افرادی که ورزش یا کار سنگین دارند. گوشت گاو و گوساله نمونه های غذای کثیف هستند.

ب) غذاهای صالح و فاسد الکیموس:

می دانیم که غذاها پس از خوردن در معده به کیلوس تبدیل می شوند. در کبد از کیلوس، کیموس و اخلاط بوجود می آید. اگر غذا پس از تبدیل شدن و هضم یک کیوس و خلط خوب ایجاد کند صالح الکیموس است. زمانی کیموس را صالح می گویند که اخلاط بوجود آمده در حال تعادل باشند و مثلاً باعث افزایش صفرا یا سودا یا خلط دیگری در بدن نشود که مثال آن گوشت بره جوان است اما اگر کیموس ایجاد شده معتدل نباشد و پس از هضم اخلاط نامناسب ایجاد نماید و بر مزاج بدن تاثیر بگذارد فاسد الکیموس است مثل قارچ یا پنیر پیتزا و سوسیس و کالباس!

ج) مواد غذایی کثیر و قلیل الغذا:

مقصود از کثیر و قلیل انواع غذاهایی هستند که قوه و خلط زیاد یا کم ایجاد می کنند. اگر ماده ای کثیر الغذا باشد خلط زیاد ایجاد می کند و به گفته علوم متداول انرژی زیادی تولید می کنند. آبگوشت با گوشت بره یکساله کثیر الغذا و کاهو یا شلغم غذاهای قلیل الغذا هستند و به قول معروف بیشتر شکم پر کنند.